Allerzielen
Deel 1, a
![]()
Augustus 2010
Een lome avond op de Spaanse trappen in Rome, niets vermoedend van een hartprobleem, dat kwam aanstormen.
(Foto werd genomen door dochter Esha).
2 november 2011.
Deze dag was voor mij als het zonder uitzondering ontmoeten van een oude bekende. Ik maakte me ervoor op. Dat doe ik al sinds 1985. Dit jaar zat er een feestelijk tintje aan. In de Rooms-katholieke kerk is deze dag al zo’n tien eeuwen lang, op de keper beschouwd, de dag van Dodenherdenking.
Maar er is al een andere dag die deze titel opeist. Omdat ons leven omringd is met eufemismen, mag je die dag geen Jodenherdenking noemen, wat de herdenking op 4 mei, sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog, eigenlijk is. Al wordt er sinds een paar jaar een bredere invulling aan gegeven, wat volgens mij de diepte van die dag wegneemt. Ik bedoel ermee te zeggen: ik zou het niet leuk vinden als op mijn verjaardag ineens de hele straat zijn verjaardag ging vieren. Het haalt de exclusiviteit van mijn geboortedag (en van die van de anderen) weg. Voor mij, die geen katholieke of zelfs christelijke achtergrond heeft en voor wie een Jood een Jood is en geen verdoemd mens, ras of scheldwoord, schuilt er geen kwaad in Jodenherdenking.
Maar goed, ik mag niet van uitsluitend mijzelf uitgaan, want er zijn vele sentimenten, waar ik ook rekening mee moet houden. En dat begrijp ik, sterker nog, daar heb ik begrip voor. Alleen kun je, als je geen christelijke achtergrond hebt, uit Allerzielen, zoals deze 2de november in de liturgie wordt aangeduid, niet meteen afleiden dat het om het gedenken van –dierbare- overledenen gaat. Dat woord zag ik sinds mijn kindertijd op de kalender staan, en het zei me niks. En toch is deze Rooms-katholieke dag inhoudelijk voor mij minstens hetzelfde waard. Niet zoals Kerst, dat ik heb geadopteerd vanwege mijn leven en scholing in een christelijke setting en mijn vriendschap met katholieke mensen. Nee, Allerzielen IS voor mij de dag om mijn dierbaren te gedenken. Maar eerst zei het me hoegenaamd niks. Ook niet toen mijn eerstgeborene, mijn zoon, op die datum overleed. Ook niet toen mijn vader tien jaar daarna ook op die datum overleed. Ze leidden hun overlijden in op Allerheiligen, een dag eerder.